foto1
foto1
foto1
foto1
foto1



Pistolet Walther P38

Pistolet Walther P38 – niemiecki pistolet samopowtarzalny skonstruowany przez Fritza Walthera i produkowany od 1938 do 2004 roku.

Historia konstrukcji

Jeszcze przed odrzuceniem w 1935 roku przez Niemcy ograniczeń traktatu wersalskiego (zakazującego m.in. prac nad pistoletami kalibru 9 x 19 mm Parabellum) prowadzono prace nad nowym pistoletem, który miał zastąpić drogi i skomplikowany w produkcji pistolet P08 Parabellum. Prace prowadzono w ścisłej tajemnicy w firmach Mauser i Walther.

Pierwszą propozycją Walthera był Walther PP w wersji kalibru 9 x 17 mm Short, ale został odrzucony, ponieważ Reichswehra żądała broni kalibru 9 x 19 mm. Następną propozycją był Militärpistole (MP, później określany jako MP I), będący powiększonym Waltherem PP. W latach 1930-32 wykonano cztery prototypy tego pistoletu. Podobnie jak w PP zastosowano zamek swobodny, czego skutkiem była duża masa pistoletu.

W 1932 roku powstał prototyp MP II z zamkiem półswobodnym. Został on oceniony jako konstrukcja lepsza niż MP I, ale armia uznała, że nowy pistolet musi mieć zamek ryglowany. Zastrzeżenia budził także mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym. Nowe wymagania wojska żądały pistoletu z kurkiem lub bijnikiem wewnętrznym.

W 1934 roku powstał prototyp MP III. Była to konstrukcja zbudowana od podstaw, na żądanie wojska wyposażona w lufę zewnętrzną, zamek ryglowany ryglem wahliwym i kurek wewnętrzny. Ponieważ testy wykazały, że zamek obejmujący lufę tylko przy pomocy dwóch niepołączonych ramion ma niską trwałość, w następnym prototypie oznaczonym jako MP IV oba ramiona połączono mostkiem. Wyniki prototypu MP IV były na tyle dobre, że Fritz Walther zdecydował o wyprodukowaniu krótkiej serii informacyjnej tego pistoletu. Wyprodukowane egzemplarze oznaczono jako AP (Armeepistole). Poszczególne egzemplarze pistoletów AP różnią się długością lufy i konstrukcją zamka.

Kilka egzemplarzy AP zostało przekazanych do testów armii. Testy wypadły pomyślnie, ale testujący pistolet postulowali przywrócenie kurka zewnętrznego. W efekcie powstał prototyp MP V z kurkiem zewnętrznym i nowym zamkiem o pogrubionych ściankach. Pomimo że wprowadzenie kurka zewnętrznego było żądaniem armii, znowu pojawiły się głosy, że taka konstrukcja jest mniej bezpieczna i że lepszy będzie jednak kurek zakryty.

Fritz Walther postanowił, że nie będzie czekał, aż armia niemiecka zdecyduje, jaki kurek jest lepszy, i postanowił w 1938 roku rozpocząć produkcję seryjną pistoletu pod oznaczeniem HP (Heerepistole). Seryjne egzemplarze różniły się od MP V wprowadzeniem samoczynnej blokady iglicy, zabezpieczającej broń przed wystrzałem w przypadku uderzenia w zwolniony kurek.
Pistol m/39

Pierwszym kupcem była armia szwedzka, która wprowadziła do uzbrojenia Walthera HP jako Pistol m/39. Szwedzi otrzymali tylko 1500 z zamówionych 11 000 pistoletów. Dalsze dostawy zostały wstrzymane po przyjęciu HP do uzbrojenia Wehrmachtu jako P38. Pomimo wprowadzenia pistoletu do uzbrojenia do kwietnia 1940 roku zakupione pistolety były magazynowane i nie dostarczano ich jednostkom wojskowym.

W następnych latach produkcja rozwijała się. Poza zakładami Walthera w Zella-Mehlis P38 był produkowany także w zakładach Mausera w Oberndorfie (od 1942 roku), a od 1943 roku także w Spreewerke AG w Berlinie. W sumie do końca II wojny światowej wyprodukowano 1,32 mln sztuk.

Jednocześnie z produkcją pistoletów dla Wehrmachtu zakłady Walthera produkowały HP na rynek cywilny. Wyprodukowano też krótkie serie HP w kalibrach: 7,65 x 21 mm Parabellum, .38 ACP (9 x 23 mm) i .45 ACP (11,43 x 23 mm ). Powstała krótka seria pistoletów P38 ze szkieletem aluminiowym. W 1944 roku wyprodukowano również serię pistoletów HP wyposażonych w skróconą lufę (w literaturze określaną jako "Gestapo-Modell"). Powstała także wersja uproszczona, w której zamek wykonany z blachy obejmował całą lufę, ale nie była ona produkowana.

Po zajęciu zakładów Mausera w Oberndorfie przez Francuzów produkcję P38 kontynuowano, tym razem dla armii i policji francuskiej. Do maja 1946, kiedy produkcję wstrzymano, wyprodukowano 65 755 pistoletów. Zakłady Spreewerke zostały zajęte przez Rosjan, one także kontynuowały produkcję Waltherów po wojnie (dla enerdowskiej milicji). Zakłady Walthera w Zella-Mehlis zostały zajęte przez Amerykanów. Ponieważ Turyngia znalazła się w radzieckiej strefie okupacyjnej, Amerykanie wkrótce się wycofali. Rosjanie wyposażenie zakładów wywieźli do ZSRR, a budynki wysadzili.

Fritz Walther zdołał przedostać się do zachodniej części Niemiec. W Ulm w Badenii-Wirtembergii otworzył zakład zajmujący się produkcją mechanicznych kalkulatorów. Z czasem jego nowa firma zaczęła się zajmować remontami broni strzeleckiej. W 1958 roku wznowiono produkcję HP pod oznaczeniem P38. Po wyprodukowaniu 200 egzemplarzy zaczęto produkcję pistoletów z aluminiowym szkieletem. Właśnie ta wersja stała się w 1963 roku przepisowym pistoletem Bundeswehry jako P 1. Pistolety ze szkieletem aluminiowym produkowane na rynek cywilny zachowały oznaczenie P38.

W 1968 roku powstała wersja ze zmodyfikowanym zamkiem, początkowo oznaczana jako P38/II (później z odrębnego oznaczenia zrezygnowano). W następnych latach w broni wprowadzano kolejne drobne zmiany konstrukcyjne. Rozpoczęto także produkcję seryjną wersji kalibru 7,65 x 21 mm Parabellum przeznaczonej na włoski rynek cywilny.

W 1974 roku rozpoczęto produkcję pistoletu P38K. Pomimo podobnego wyglądu i oznaczenia, była to nowa konstrukcja z P38 mająca niewiele wspólnego.

Już w czasie drugiej wojny światowej używane były Walthery P38, wyposażone w dołączany tłumik dźwięku (nie zachował się żaden egzemplarz tej broni). Po wojnie pojawiła się wersja z integralnym tłumikiem dźwięku, produkowana dla Arabii Saudyjskiej przez brytyjską firmę Cogswell & Harrison (ta sama firma produkowała tłumiki wytłumionych wersji STENa). Wzorując się na tej wersji, w zakładach Walthera Siegfried Hübner i Karl-Heinz Walther opracowali na początku lat sześćdziesiątych wytłumioną wersję P38SD.

W 1963 roku rozpoczęto licencyjną produkcję we francuskich zakładach Manurhin (pod oznaczeniem P1). Pistolety produkowano na potrzeby rynków, na których nie mogły być sprzedawane pistolety niemieckie (np. dla policji Berlina Zachodniego).

Produkcję Walthera P38 zakończono pod koniec 2004 roku.

Opis konstrukcji

Pistolet działa na zasadzie krótkiego odrzutu lufy. Ryglowany za pomocą niesymetrycznego pionowego wahliwego rygla umieszczonego pod lufą. Zasilany jest z jednorzędowego magazynka pudełkowego o pojemności 8 nabojów, miał ponadto wskaźnik obecności naboi w komorze. Mechanizm uderzeniowy kurkowy z kurkiem obrotowym odkrytym. Posiadał mechanizm spustowy z samonapinaniem oraz nastawny bezpiecznik skrzydełkowy, zabezpieczający przed przypadkowym strzałem i wewnętrzny bezpiecznik samoczynny, uniemożliwiający oddanie strzału przy niecałkowitym zaryglowaniu przewodu lufy. Celownik stały na 50 m.

Na wyposażeniu GRH "ODWET" replika  .177 CO2
 

 

Karabin maszynowy BAR

M1918 Browning Automatic Rifle (BAR) – ręczny karabin maszynowy używany przez siły zbrojne Stanów Zjednoczonych głównie podczas II wojny światowej. Został zaprojektowany w 1917 przez Johna Browninga jako następca francuskiego rkm-u Chauchat M1918 i lkm-u Benet-Mercie M1909.

Zasada działania oparta na pobraniu gazów prochowych przez boczny otwór w lufie, używał standardowego wówczas naboju armii amerykańskiej .03-'06 Springfield (7,62 × 63 mm). W zależności od modelu ważył pomiędzy 7,3, a 8,6 kg. Pojemność magazynka wynosiła 20 naboi.

Pierwszy model, M1918, został wprowadzony do użycia w 1918, do końca I wojny światowej wyprodukowano około 85000 egzemplarzy,

W 1937 część modeli M1918 została nieco zmodyfikowana (zmiana kolby i dwójnogu), ta wersja znana była jako M1918A1.

W 1940 wprowadzono do służby ostatni już model BAR-a – M1918A2. W tej wersji broń mogła już strzelać tylko seriami („szybko” – 500-650 strzałów na minutę lub „wolno” – 300-450 strzałów na minutę), dwójnóg był mocowany pod lufą (i zazwyczaj odłączany w czasie akcji ofensywnych). Od 1942 drewniana kolba została zastąpiona plastikową, a pod koniec II wojny światowej zaczęto produkować uchwyt do przenoszenia broni, który był montowany na lufie.

BAR był bronią bardzo udaną pomimo pewnych niedoskonałości konstrukcyjnych (niewymienna lufa, mała pojemność magazynka, wiele drobnych części) i w armii amerykańskiej służył jeszcze w czasie wojny koreańskiej, a w armiach wielu innych państw był na wyposażeniu jeszcze w latach 90.

W latach 30. w Polsce, Szwecji i Belgii opracowano własne konstrukcje oparte na tej broni, np. polski Browning wz. 1928.

Wersje

    M1918 – pierwsza wersja seryjna, bez dwójnogu.
    M1918A1 – zmodernizowane egzemplarze M1918 wyposażone w dwójnóg i oporę naramienną.
    M1918A2 – wprowadzona do uzbrojenia w 1941 roku wersja z mechanizmem pozwalającym na zmianę szybkostrzelności (szybkostrzelność 350 lub 500 strz./min), pozbawiona możliwości strzelania ogniem pojedynczym.

Opis

M1918A2 jest bronią samoczynną. Zasada działania oparta na odprowadzaniu części gazów prochowych przez boczny otwór lufy, z długim ruchem tłoka gazowego. Broń wyposażona jest w trójpołożeniowy regulator gazowy typu zamkniętego. M1918 strzela z zamka otwartego. Zamek ryglowany ryglem wahliwym. Wyciąg sprężynujący znajduje się w zamku, rolę wyrzutnika pełni występ komory zamkowej (łuski wyrzucane są w prawo).

Mechanizm uderzeniowy bijnikowy, rolę bijnika spełnia suwadło, mechanizm spustowy tylko do ognia ciągłego, z regulatorem szybkostrzelności. Szybkostrzelność zmieniana jest przy pomocy skrzydełkowego przełącznika, pełniącego także rolę bezpiecznika. Skrzydełko przełącznika znajduje się z lewej strony komory spustowej. Bezpiecznik unieruchamia spust.

M1918 jest bronią zasilaną z dwurzędowych magazynków 20-nabojowych.

Lufa ciężka, wymienna zakończona szczelinowym tłumikiem płomienia. Do lufy przymocowana jest komora gazowa i chwyt transportowy. Dwójnóg zamocowany był do lufy za tłumikiem płomienia.

M1918 wyposażony jest w łoże, chwyt pistoletowy i transportowy. Kolba stała z oporą naramienną. Przyrządy celownicze mechaniczne (celownik ramkowy z przeziernikiem, nastawy 100-1600 jardów).

Najnowszy nabytek GRH "ODWET"
 

 

Krzyżtopór - Wizualizacja



Film ten jestem zmuszony pozostawić bez komentarza.
Zapiera dech.

Praca dyplomowa - Próba wizualizacji lat świetności zamku Krzyżtopór w miejscowości Ujazd, metodami nowoczesnej grafiki komputerowej.
Autorzy: Artur Sabat, Łukasz Sawa
Uczelnia: WSU w Kielcach
Rok obrony pracy dyplomowej: 2008

Sturmgewehr 44

 

 

Sturmgewehr 44 (MP.43, MP.44, StG.44) – niemiecki karabinek automatyczny zbudowany w 1943 roku. Jeden z pierwszych karabinków automatycznych na nabój pośredni wprowadzonych do uzbrojenia.

altHistoria
 

W 1942 roku Niemcy rozpoczęli pracę nad zaprojektowaniem karabinka automatycznego, który miał połączyć cechy pistoletu maszynowego z karabinem maszynowym tj. charakteryzować się stosunkowo niską masą, możliwością strzelania ogniem ciągłym na odległość do 1000 m, dużą siłą ognia i szybkostrzelnością.

Projekt takiego karabinka oznaczono jako MKb 42 (niem. Maschinenkarabiner 42). Pracę nad tym projektem podjęły dwie wytwórnie broni: Karl Walther oraz C.G. Haenel. W broni tej użyto naboi pośrednich Karabinerpatrone 7,9 x 33 mm wytwórni amunicji Polte. Dzięki zastosowaniu takiej amunicji zasięg efektywny broni wynosił 600 metrów, a prędkość początkowa wynosiła 680 m/s.

 
Po przebadaniu obu projektów: MKb 42(W) firmy Walther i MKb 42(H) firmy C.G. Haenel, ostatecznie przyjęto projekt MKb 42(H) zaprojektowany przez Hugo Schmeissera. Został przyjęty do produkcji seryjnej jako MP 43/1 (niem. Maschinenpistole 43/1) i wprowadzony na uzbrojenie oddziałów pancernych Wehrmachtu i Waffen SS. W toku dalszych prób karabinek ten został zmodyfikowany i produkowany był pod kilkoma desygnatami.
 
Historia nazwy tej broni jest wyraźnym przykładem problemów i bałaganu w nazewnictwie z tamtego okresu. Określano ją początkowo (od grudnia 1941 do stycznia 1942) jako MK42 H.S. (Maschinenkarabiner 42 Haenel/Schmeisser), czyli nazwą fabryczną, od 16 do 21 stycznia 1942 na konferencji WaA i Polte w Kummersdorfie nadano jej miano MP42S (Maschinenpistole 42 Schwer), którą następnie (od 21 do 28 stycznia 1942) zmieniono na sMP42 (schwere Maschinenpistole 42), nadaną po prezentacji przez WaA sekcji uzbrojenia In2. Od 28 stycznia do 7 lutego 1942 nazwę zmieniono na MK42 (Maschinenkarabiner 42), decyzją In2, na którą zgodził się GendInf. W czasie od 7 lutego 1942 do 24 stycznia 1943 broń nosiła miano MKb.42 bowiem skrót MK był już zajęty i rozwijany jako Maschinenkanone (armata automatyczna), później, po 27 marca 1942, nastąpił podział na modele z Walthera i z Haenela, czyli MKb.42(W) i MKb.42(H). Od 24 stycznia 1943 do 4 kwietnia 1944 nazwę zmieniono na MP43 (Maschinenpistole 43) w dokumentach GendInf rozróżniających G43, MP43 i FG42, choć formalnie to MKb.42(H) przemianowano na MP43A, a poprawioną wersję MP43/1 na MP43B. Od 4 kwietnia 1944 (pierwsze listy z nową nazwą z OrgAbt do GenInf) do 22 listopada 1944 powrócono do określenia MP44 (Maschinenpistole 44), przy czym oficjalna zmiana następuje od 25 kwietnia 1944, w tym samym czasie G43 staje się K43. W końcu, od 22 listopada 1944 ostatecznie, zgodnie z oficjalnym rozkazem Adolfa Hitlera, broni nadana jest desygnata StG.44 (Sturmgewehr 44).
 
Karabinek StG.44 produkowano w wersji standardowej jak i w wersji z celownikiem noktowizyjnym przez Niemców zwanym nietoperzem. Istniała ponadto wersja posiadająca specjalną nakładkę z lufą wygiętą pod kątem 30 stopni do strzelania z czołgu. Wadą tej broni było to, że szybko się zużywała a pocisk mógł rozpaść się w lufie. Żywotność broni wynosiła ok. 300 strzałów.
 
Łącznie w latach 1943 – 1944 wyprodukowano 425 977 sztuk karabinków wszystkich wersji. Następcą StG.44 miał być StG45(M) (Mauser Sturmgewehr 1945) o zbliżonych parametrach technicznych, ale lepiej przystosowany do masowej produkcji. Nigdy nie został on wdrożony do takiej produkcji, ale jego prototyp z zamkiem półswobodnym był dalekim przodkiem karabinów CETME i G3 oraz pistoletu maszynowego MP5.
 
Po zakończeniu II wojny światowej StG.44 znajdował się na wyposażeniu niektórych oddziałów podziemia antykomunistycznego w Polsce, był również używany przez milicję Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz jugosłowiańskich spadochroniarzy. Broń trafiła także w ręce członków rozmaitych organizacji zbrojnych w krajach trzeciego świata. Zakończenie w 1961 r. produkcji amunicji 7,92 mm x 33 Kurz w NRD (milicja enerdowska zastąpiła StG.44 karabinkiem AK) spowodowało spadek użyteczności tego pierwszego jako konstrukcji wojskowej. Nadal był używany m.in. w Afryce i jest cenioną bronią kolekcjonerską w USA. Przez lata amunicję produkowano w Jugosławii w zakładach Prvi Partizan, zaś liczba w pełni sprawnych egzemplarzy StG.44 okazała się tak duża, że w 2004 r. niemiecka firma SM Chemnitzer Sportwaffen und Munitionfabrik GmbH ponownie uruchomiła produkcję amunicji 7,92 x 33 mm.
 
Należy dodać, że obiegowe opinie, jakoby radziecki karabinek AK miał być kopią lub modyfikacją karabinu StG44, bazujące na pewnym podobieństwie zewnętrznym obu broni, są całkowicie fałszywe, a konstrukcje te nie są ze sobą związane[1].
 

Opis techniczny
 
Karabinek działa na zasadzie odprowadzenia gazów przez boczny otwór w ściance lufy. Komora gazowa typu zamkniętego ma stałą objętość.
 
Broń składa się z następujących części: lufy z komorą gazową, komory zamkowej z płaszczem lufy, komory spustowej z rękojeścią, zamka, mechanizmów: ryglowego, spustowego i uderzeniowego; sprężyny powrotnej, tylca z kolbą i magazynka z mechanizmem podawania.
 
Ryglowanie przewodu lufy następuje przez wychylenie zamka w płaszczyźnie pionowej podczas ryglowania. Ryglowania i odryglowania dokonuje się za pomocą współpracujących ze sobą odpowiednio pochyłych płaszczyzn na zamku i suwadle. Karabinek posiada mechanizm uderzeniowy typu kurkowego. Mechanizm spustowy pozwala na prowadzenie ognia zarówno pojedynczego, jak i ciągłego.
 
Celownik krzywkowy pozwala na prowadzenie ognia do 800 m. Podziałka celownika naniesiona jest na ramię celownika. Każda podziałka odpowiada zmianie odległości o 50 m. Szczerbinka i muszka o zarysie trójkąta.
 
Zasilanie karabinka odbywa się z wymiennego magazynka łukowego o pojemności 30 naboi z dwurzędowym ułożeniem naboi.
 
Oryginalną cechą StG.44 jest to, że większość części jest tłoczona, a do ich łączenia najczęściej stosowano nitowanie i spawanie punktowe.

Z Arsenału Muzeum Wojska Polskiego


 

Pistolet Maszynowy MP-40

Pistolet Maszynowy MP-40 (ERMA Werke) .
zwany potocznie i błędnie "Schmeisserem"


altMP 40 to niemiecki pistolet maszynowy kalibru 9 x 19 mm Parabellum produkowany w czasie drugiej wojny światowej niepoprawnie nazywany "Schmeisserem".

Historia konstrukcji
W okresie międzywojennym armia niemiecka posiadała 3700 pistoletów maszynowych (głównie MP 18 I i MP 28 II), nie były one jednak przepisowym uzbrojeniem. Dopiero doświadczenia wojen toczonych na świecie w latach trzydziestych XX wieku spowodowały zwiększenie zainteresowania tym rodzajem broni.

Ponieważ używane już typy pistoletów maszynowych uznano za przestarzałe, postanowiono skonstruować nowy pistolet maszynowy. 29 czerwca 1938 roku nowy pistolet został przyjęty do uzbrojenia jako M.P.38. Była to konstrukcja nowoczesna, ale dość kłopotliwa i skomplikowana w produkcji. Najbardziej kłopotliwym w produkcji elementem broni była komora zamkowa. Skomplikowana technologia powodowała że do końca 1940 roku wyprodukowano zaledwie 40 000 egz. MP 38. Było to o wiele za mało jak na potrzeby stale rozwijającego się Wehrmachtu.

W 1939 roku rozpoczęto prace nad modernizacją MP 38. W firmie ERMA opracowano wersję MP 38(L) z komorami zamkową i spustową wykonanymi technologią odlewania z aluminium. MP 38(L) był lżejszy i łatwiejszy w produkcji od MP 38, ale ponieważ pierwszeństwo w dostawach deficytowego aluminium miał przemysł lotniczy jego produkcji nie uruchomiono.

Poza Ermą prace nad modernizacją MP 38 prowadzono w HWA (Heereswaffenamt, niem. Urząd Uzbrojenia Wojsk Lądowych). Prace w HWA miały na celu nie tylko uproszczenie produkcji, ale także eliminację z konstrukcji MP 38 elementów z materiałów deficytowych (takich jak metale lekkie).

Największą nowością w prototypie opracowanym przez HWA była nowa komora zamkowa. Jej projektantem był inż. Anton Peter. Był on zwolennikiem stosowania w produkcji broni elementów wykonywanych metodą tłoczenia ze stalowej blachy (Anton Peter był nazywany przez współpracowników Stahlblech Peter, niem. Blaszany Piotruś). Zaprojektowana przez niego komora zamkowa była zwijana z blachy stalowej i zgrzewana punktowo. Była ona prostsza w produkcji niż rurowa komora zamkowa MP 38, a jej dodatkową zaletą była mniejsza powierzchnia styku zamka z komorą zamkową, dzięki czemu zmniejszyło się ryzyko zacięć w przypadku zanieczyszczenia broni. Poza nową komorą zamkową nowy był chwyt pistoletowy wykonany także metodą tłoczenia z blachy (MP 38 ta część była aluminiowym odlewem). Przyspieszeniu produkcji służyć miała także rezygnacja z obróbki kosmetycznej (jej rezultatem było nowe gładkie gniazdo magazynka).

Pistolet maszynowy MP 40Produkcję nowego pistoletu maszynowego uruchomiono na początku 1940 roku. Nowa broń otrzymała oznaczenie MP 40. Poza zakładami wcześniej produkującymi MP 38 czyli Erfurter Maschinenfabrik B. Geipel GmbH i Waffen- und Fahrradfabrik C.G. Haenel, produkcję MP 40 uruchomiono także w austriackich zakładach Steyr (wcześniej produkujące MP 34(ö), z czasem stały się największym producentem MP 40). Wprowadzono także nowe magazynki wyposażone w pionowe rowki mające zwiększyć sztywność magazynka i jego odporność na zanieczyszczenia. Podobnie jak MP 38, nowy pistolet maszynowy strzelał tylko ogniem seryjnym, ale niska szybkostrzelność umożliwiała doświadczonemu żołnierzowi prowadzenie ognia pojedynczego. Etatowo w pistolety maszynowe uzbrojeni mieli być dowódcy: drużyn, plutonów, kompanii. Zadziwia fakt, że sztab generalny opracował szczegółowe zasady użycia MP dopiero w 1940.

Pomimo rozpoczęcia produkcji seryjnej, prace nad udoskonalaniem MP 40 trwały nadal. Dużą wadą nowego pistoletu maszynowego był podobnie jak w przypadku MP 38 brak możliwości zabezpieczenia broni z zamkiem w przedniej pozycji. 25 czerwca 1942 roku rozpoczęto produkcję MP 40 wyposażonych w nową rękojeść napinania zamka. Składała się ona z trzpienia przyspawanego do zamka i osadzonej na nim ruchomej tulei. Przesunięcie tulei w stronę komory zamkowej powodowało wsunięcie występu tulei w wycięcie komory zamkowej i zabezpieczenie broni. Zastosowane rozwiązanie było wyraźnie wzorowane na bezpieczniku radzieckiego PPSz. Od 1 czerwca 1943 roku nakazano przerobienie rękojeści wcześniej wyprodukowanych MP 38 i MP 40 Wehrmachtu, a 15 lipca 1944 roku Waffen-SS.

W tym samym 1942 roku powstał prototyp wersji MP 40/II. Miała ona poszerzone gniazdo magazynka w którym można było zamontować dwa magazynki 32-nab. Po wystrzelaniu naboi z jednego magazynka zespół obu magazynków można było przesunąć w bok i ponownie rozpocząć ogień. Wersja ta powstała jako odpowiedź na uwagi żołnierzy frontowych którzy postulowali zwiększenie pojemności magazynka MP 40 (bębnowy magazynek radzieckiej pepeszy zawierał 71 naboi). MP 40/II okazał się konstrukcją niepraktyczną i nie był produkowany seryjnie.

W 1942 roku rozpoczęto produkcję pistoletów maszynowych MP 40 wyposażonych w gniazdo magazynka wykonane ze zwiniętej i zgrzanej blachy (w miejsce gniazda frezowanego). Nowe gniazda posiadały charakterystyczne poziome żebra zwiększające sztywność. Pojawiły się także nowy chwyt pistoletowy, szyna ochraniająca dolną powierzchnię lufy i nakrętka mocująca lufę. Zmiany te miały na celu zmniejszenie czasochłonności produkcji MP 40.

W 1942 coraz wyraźniejsza była perspektywa wprowadzenia do uzbrojenia karabinów szturmowych. Pod koniec tego roku produkcji MP 40 zakończył Haenel, przygotowujący się do rozpoczęcia produkcji późniejszego StG44. W 1943 roku także Erma zakończyła produkcję MP 40 i rozpoczęła wytwarzanie StG44(a dokładniej jego wczesnych wersji MP43 i MP 44). Ostatnim producentem MP 40 był Steyr który zakończył produkcję MP 40 w październiku 1944 roku. Z tych zakładów pochodziła ostatnia wersja produkcyjna MP 40 posiadająca komorę zamkową i spustową wykonaną w postaci jednego elementu z tłoczonej blachy.

Do końca wojny wyprodukowano według różnych źródeł od 746 000 do 1,1 miliona pistoletów maszynowych MP 40. Pomimo pewnych niedoskonałości MP 40 był jedną z najlepszych broni II wojny światowej. Jego konstrukcja stałą się podstawą do opracowania angielskiego Stena, szwedzkiego Carl Gustaf m/45 i jugosłowiańskiego Zastava M56.

Po drugiej wojnie światowej pistolet maszynowy MP 40 był nadal powszechnie używany w wielu armiach świata (szczególnie w konfliktach lokalnych) do końca lat 60. Przykładowo do 1956 roku MP 40 był przepisowym pistoletem maszynowym izraelskich spadochroniarzy.

Opis konstrukcji
Pistolet maszynowy MP 40 był indywidualną bronią samoczynną. Automatyka pistoletu maszynowego MP 40 jest oparta na zasadzie odrzutu swobodnego zamka. Ryglowanie odbywa się masą swobodnego zamka, podpartego sprężyną powrotną. Strzelanie z zamka otwartego seriami. Trzon zamkowy miał postać walca w wydrążeniu którego umieszczona była ruchoma iglica na masywnej żerdzi. Żerdź otoczona sprężyną powrotną. Sprężyna powrotna w osłonie teleskopowej. Mechanizm spustowy umożliwia strzelanie tylko ogniem ciągłym. Zasilanie z magazynka pudełkowego o pojemności 32 nabojów, rozmieszczonych w szachownicę. Przyrządy celownicze składają się z muszki w osłonie i celownika przerzutowego, celownik dwustopniowy: stały – dla odległości 100 m i odchylany dla odległości 200 m. Lufa wkręcona w komorę zamkową zakończona podstawą muszki i hakiem ułatwiającym strzelanie przez otwory strzelnicze pojazdów. Łoże i okładziny chwytu pistoletowego z bakelitu. Kolba metalowa składana pod spód broni.
 
Dwie wojny: boliwijsko-paragwajska [1932-1935] oraz domowa w Hiszpanii [1936-1939], gdzie brały udział także jednostki niemieckie z Legionu Condor, spowodowały zmiany w poglądach decyzyjnych kręgów wojskowych III Rzeszy. Wiele gorących dyskusji dotyczyło nowoczesnego uzbrojenia piechoty w przyszłych konfliktach. Szczególne znaczenie miała wojna w Hiszpanii, która dała Niemcom oprócz doświadczenia, możliwość przetestowania sprzętu, a także wiedzę nad skutecznym użyciem pistoletów maszynowych. MP.38 narodził się właśnie w wyniku doświadczeń wyniesionych z pól bitewnych tej wojny...

Konstruktorem MP.38, a następnie jego wersji rozwojowych: MP.38/40 i MP.40 był inż. Heinrich Vollmer - jednak mimo to, po dziś dzień pistolet ten błędnie nazywa się "Schmeisserem".

Na początku 1938 Urząd Uzbrojenia Wojsk Lądowych [Waffenamt des Heeres] złożył zamówienie na nowy pistolet maszynowy kierownictwu Erfurter Maschinenfabrik [ERMA].

W tym czasie kierownictwo ERMA prawdopodobnie dysponowało już gotowymi prototypami i pełną dokumentacją nowego pistoletu maszynowego. W sierpniu 1938 broń weszła w skład etatowego uzbrojenia piechoty jako "Maschinenpistole 1938" [MP.38]. W pierwszej kolejności uzbrojenie trafiło do załóg czołgów i wozów opancerzonych, a od 1940 do pozostałych formacji.

Główne zespoły pistoletu to:

- zamek z rączką do napinania
- teleskopowy mechanizm powrotny ze sprężyną powrotną i iglicą
- szkielet: lufa z szyną podporową, komora zamkowa, gniazdo i zatrzask magazynka
- kolba: korpus rękojeści, kolba z zatrzaskiem, komora spustowa, pokrywa komory spustowej, język spustowy,
- magazynek.

MP.38 był bronią samoczynną o nieruchomej lufie. Działał na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, strzelał tylko ogniem ciągłym z otwartego zamka, był zasilany z 32 nabojowego magazynka pudełkowego. Cechował się zastosowaniem szeregu nowatorskich rozwiązań, takich jak składana metalowa kolba [pierwsza na świecie], brak łoża w klasycznym rozumieniu [zastosowano zamiast niego elementy z tworzyw sztucznych]. Sprężynę powrotną umieszczono w składanej teleskopowo osłonie [patent Vollmera z 1933].

Lufa kalibru 9 mm, o 6 bruzdach prawoskrętnych, miała masywne pogrubiające się ku komorze nabojowej ścianki - zapewniało to skuteczne chłodzenie w czasie strzelania. Na końcu lufy nakrętka chroniąca gwint - służyła do mocowania nasadki do "ślepego strzelania". Dalej znajdowała się muszka w pierścieniowej osłonie oraz hak i podkładka w kształcie wydłużonej szyny - ich celem było zapobieżenie ewentualnemu wpadnięciu broni do środka podczas strzelania z wnętrza pojazdu pancernego jak i amortyzacja lufy opartej o krawędź szczeliny strzeleckiej.

Lufę mocowano na gwint do komory zamkowej w kształcie rury otwartej z tyłu. Na komorze mocowano celownik szczerbinkowy o dwu nastawach 100 i 200 m. W przedniej części komory, po prawej stronie wykonano okienko wyrzutowe łusek i mocowano obsadę magazynka umożliwiającą jego wkładanie od dołu. Od wewnątrz obsada magazynka miała zamontowany wyrzutnik. Wzdłuż prawego boku komory wykonano podłużny otwór, w którym pracowała rączka zamkowa, w jego tylnej części znajdował się dodatkowy otwór, umożliwiający zabezpieczenie napiętego zamka. Pozostałe części broni to łoże z bakelitu zespolone z rozbudowanym chwytem pistoletowym, kryjącym w sobie urządzenie spustowe.

Łączyły się one z komorą obrotowym zaczepem. Do chwytu, na obrotowej osi blokowanej sprężynującym przyciskiem [naciskać z lewej], dołączona była składana kolba wykonana z profili stalowych. Jej stopka również zamontowana była na osi, co pozwalało na całkowite złożenie kolby pod lufę. Nad zawiasem kolby umieszczono otwór do pasa nośnego.
Trzon zamkowy w kształcie walca z zamocowanym sprężynującym wyciągiem i rączką zamkową. W otwór w trzonie zamkowym wchodziła iglica na masywnej żerdzi. Na żerdzi iglicy założona była spiralna sprężyna powrotna, osłonięta częściowo trzonem iglicznym, a w dalszej części dwoma nachodzącymi na siebie teleskopowo rurkami. Wewnątrz żerdzi iglicy sprężyna zderzaka zakończona prętem.

MP.40 był wersją rozwojową MP.38, w którym to w czasie eksploatacji wykryto dość niebezpieczne i nieekonomiczne mankamenty. Do tego pierwszego zaliczało się mało skuteczne i bezpieczne blokowanie broni przed strzałem przypadkowym, a do tego drugiego jednostkowe koszty produkcji. W MP.40 zmieniono rączkę [w postaci prostego haka] na dwuczęściową rączkę, której zewnętrzna część blokowała zamek w przednim położeniu. Innowacja wydatnie poprawiła bezpieczeństwo eksploatacji broni. Zmieniono również technologię produkcji: z obróbki skrawaniem [co było pracochłonne i przez to drogie] na tłoczenie, spawanie punktowe i lutowanie twarde.

W czasie II wojny światowej wyprodukowano łącznie ok. 1,2 mln egzemplarzy MP.38 i MP.40 wraz z różnymi ich odmianami. Od 1938 produkowano je w Erfurter Maschinenfabrik, od 1940 w Waffenfabrik Steyr, a od 1941 dodatkowo w C.G. Haenel. Niektóre części do MP.40 podczas okupacji produkowano także w warszawskiej Państwowej Fabryce Karabinów przy ul. Dworskiej 28. Jesienią 1939 fabryka została przejęta przez koncern "Steyer-Daimler-Puch" z siedzibą w Wiedniu.

W roku 1941 Hugo Schmeisser opracował kolejną modyfikację peemu, która na uzbrojenie armii niemieckiej weszła pod oznaczeniem MP-41.

 
Z Arsenału Muzeum Wojska Polskiego
 

 

Przetłumacz Witrynę

Polish English French German Hungarian Latvian Lithuanian Russian Ukrainian

Użytkownik

Patronat

Biuletyn "ODWET" nr 22-23

Nowości Filmowe

stat4u